Zamów! EN

Zbilansowana dieta – czyli jaka?

Adriana Szulińska Adriana Szulińska  
PORADY ZDROWE ODŻYWIANIE
 

 

Zdrowa dieta powinna być dobrze zbilansowana. Takie stwierdzenie usłyszysz niemal zawsze podczas porady dietetycznej. To najprostsze i najbardziej oczywiste zalecenie, ale równocześnie może wydawać się nieprecyzyjne.

Co to właściwie oznacza? Czy istnieje jeden przepis na zbilansowaną dietę dla każdego, z uwzględnieniem aktywności fizycznej (lub jej niewielkiej ilości)?

zbilansowana dieta

@ Mara Zemgaliete Adobe Stock

Dieta zbilansowana, czyli dostarczamy wszystkie witaminy i składniki mineralne do organizmu

Dieta zrównoważona (dieta odchudzająca) to taka, która uwzględnia wszystkie składniki odżywcze takie jak białko, tłuszcze, węglowodany oraz witaminy i składniki mineralne w odpowiednich proporcjach, dzięki czemu przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Według najnowszych polskich zaleceń, ilość energii dostarczanej z białek powinna wynosić ok. 10-20%, z tłuszczu 20-35%, a z węglowodanów 45-65%. Czy dla każdego te proporcje będą wyglądać podobnie?

Ponieważ ogólne zalecenia dla populacji określane są na podstawie danych statystycznych, można powiedzieć, że dla większości zdrowych, dorosłych osób proporcje te będą zamykać się w określonych „widełkach”. Takie osoby teoretycznie będą w stanie zbilansować swoją dietę chociażby na podstawie popularnej piramidy zdrowego żywienia.

Zwykle jednak nie możesz mieć pewności, jakie dokładnie są Twoje potrzeby żywieniowe, ponieważ zależą one od wielu różnych zmiennych. Dietetyk, biorąc pod uwagę m.in. Twój stan zdrowia, aktywność fizyczną, wiek, masę i skład ciała, pomoże Ci ustalić odpowiednie dla Ciebie proporcje składników odżywczych w diecie.

Ile posiłków dziennie spożywać, aby równomiernie dostarczać składniki odżywcze do organizmu?

Tak naprawdę nie można określić liczby posiłków, która będzie właściwa dla każdego. Sportowcy, pracownicy fizyczni, kobiety w ciąży będą potrzebować nawet 6-7 posiłków dziennie. Czasami, ze względu na stan zdrowia, preferencje lub plan dnia korzystne będą tylko 3 posiłki.

Specjaliści uważają, że najlepsza ilość posiłków w ciągu dnia to 4-5, najczęściej 3 duże i 1-2 mniejsze przekąski. Taki system sprzyja efektywnemu wykorzystaniu energii i składników odżywczych, pomaga zapanować nad głodem, zapobiega przejadaniu się, zapewnia stabilny poziom glukozy i optymalne tempo metabolizmu. Bardzo ważne jest, by obserwować swój organizm.

Jeśli jesz 3 posiłki, ale pomiędzy nimi odczuwasz spadki energii i ból głowy, to koniecznie, choćby było to trudne, musisz wprowadzić przynajmniej 2 przekąski. Jeśli czujesz, że obecna częstotliwość posiłków nie jest dla Ciebie komfortowa, porozmawiaj z dietetykiem, który pomoże Ci znaleźć złoty środek.

Jakie produkty powinna zawierać zbilansowana dieta?

Zbilansowana dieta będzie mieć inne parametry dla każdej osoby, jednak w ogólnych założeniach można przedstawić zalecenia dotyczące tego, na jakich produktach powinna być oparta dieta, aby dostarczyć w odpowiednich proporcjach wszystkich niezbędnych składników i zaspokoić zapotrzebowanie kaloryczne organizmu. Staraj się komponować swoją dietę, tak, aby spożywać więcej tłuszczów nienasyconych niż nasyconych.

Niezbędnymi elementami zdrowej diety są witaminy i składniki mineralne, których głównym źródłem są warzywa i owoce. Zawierają też węglowodany, błonnik pokarmowy, wodę, a także antocyjany i foliany.

Produkty, których spożycie jest rekomendowane w zbilansowanej diecie codziennej, to:

  • Produkty pełnoziarniste,
  • Warzywa – ich spożycie jest praktycznie nielimitowane, ale należy pamiętać, że mowa tu o nieprzetworzonych darach natury bądź warzywach przygotowanych w sposób dietetyczny (gotowane na parze, pieczone bez tłuszczu) ,
  • Owoce – świeże lub suszone bez dodatku cukru,
  • Nasiona roślin strączkowych,
  • Mięso lub inne produkty białkowe,
  • Tłuste ryby morskie - są świetnym źródłem białka, ale także niezbędnych ,nienasyconych kwasów tłuszczowych,
  • Produkty mleczne,
  • Orzechy i nasiona.

Aby dieta była zbilansowana, warto zamieniać w niej niektóre produkty na ich zdrowsze dla organizmu odpowiedniki, przykładowo:

  • Produkty zbożowe z białej mąki warto zastąpić pełnoziarnistymi,
  • Tłuszcze zwierzęce można zastąpić roślinnymi, takimi jak oliwa czy olej z pestek winogron lub rzepakowy.

Dieta zbilansowana to nie tylko rodzaj jedzenia, ale również sposób jego przyrządzenia. W zdrowej diecie warto również zwrócić uwagę na sposób przyrządzania spożywanych potraw. Dlatego też zamiast smażyć lub długo grillować, lepiej postaw na gotowanie na parze, duszenie lub pieczenie. Posiłki na pewno nie stracą na smaku, a Ty zyskasz dzięki zdrowszemu jedzeniu i dostarczaniu swojemu organizmowi wszystkich istotnych składników odżywczych.

Z czego zrezygnować w codziennej diecie, aby sposób żywienia był rzeczywiście zbilansowany?

Każda dieta, której celem jest zrównoważone zapewnienie organizmowi energii, składników makro oraz składników mineralnych powinna mieć możliwie niewielki udział:

  • Soli
  • Tłustych przetworów mięsnych
  • Cukrów, słodyczy i słodkich napojów
  • Potraw typu fast food
  • Słonych przekąsek
  • Alkoholu

Dieta, a poziom aktywności fizycznej

postaw na aktywność fizyczną

@ Easy Resize - Adobe Stock

Odpowiednio zbilansowana dieta jest ważna niezależnie od tego, czy chcesz schudnąć, utrzymać obecna wagę ciała, czy zwiększyć ją poprzez przyrost masy mięśniowej.

Wynika to z faktu, że prawidłowo zbilansowana dieta dostarcza organizmowi wszystkich niezbędnych mikro i makro elementów, a także zawiera składniki mineralne niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania ciała oraz mózgu.

Wraz ze zbilansowaną dietą, regularna aktywność fizyczna jest integralną częścią zdrowego stylu życia. Wpływa ona na obniżenie poziomu cholesterolu, utrzymanie szczupłej sylwetki, oraz reguluje ciśnienie krwi. Bardzo ważna jest również jakość posiłków, które spożywasz przed i po wysiłku, aby trening był efektywniejszy, a mięśnie po wysiłku regenerowały się szybko i efektywnie.

Jeśli ćwiczysz regularnie, Twoje zapotrzebowanie na energię oraz składniki odżywcze wzrasta. Metabolizm przyspiesza, jednak wzrasta także utrata dużych ilości wody, a w konsekwencji elektrolitów i składników mineralnych. Pamiętaj, że dieta w tym czasie jest bardzo ważna, ponieważ potrzeby żywieniowe zależą również od intensywności treningu i rodzaju wykonywanych ćwiczeń.

Zbilansowana dieta a godziny posiłków

Teoretycznie wszystko jest jasne – śniadanie zjadamy przed upłynięciem godziny od przebudzenia, kolejne posiłki co 3 godziny i kolacja ok. 18:00. Zaraz! Po pierwsze zalecenie, aby kolację jeść o 18:00, już dawno zostało obalone. Musielibyśmy chodzić spać maksymalnie o 21:00, a to w większości przypadków raczej mało prawdopodobne.

Zbyt wczesna kolacja wiąże się z ryzykiem podjadania, ponieważ pewne jest, że przed snem zdąży nas jeszcze dopaść uczucie głodu. Ignorowanie go to również nie jest najlepsze rozwiązanie – może wiązać się z nocnymi spadkami poziomu glukozy we krwi, które z kolei prowadzą do zaburzeń snu i nieprawidłowości w wydzielaniu insuliny.

Jedzenie co 3h? Z różnych względów nie zawsze jest możliwe. Wtedy należy ustalić optymalny, możliwy do zrealizowania rozkład posiłków i wcale nie musi to oznaczać, że nasza dieta nie jest prawidłowa. Według zaleceń pożywne, duże śniadanie powinno zostać zjedzone jak najwcześniej, ale i to nie jest rada dla każdego.

Są osoby, które wstają do pracy o 4:00 (to nie jest pora na jeden z największych posiłków w ciągu dnia) lub pracują w systemie zmianowym, co stawia cały plan dnia na głowie. W takich przypadkach dieta również może być zbilansowana, choć na pewno nie będzie wyglądać standardowo.

Nie obawiaj się, że ułożona dla Ciebie dieta będzie wiązała się ważeniem i przeliczaniem składników odżywczych. Osoby, które rozpoczynają dietę, już po 2-3 tygodniach przyznają, że są w stanie bez większego namysłu przyrządzić dla siebie zbilansowane posiłki, ponieważ uczą się, jak powinny one wyglądać.

Ważne jest tylko, aby poznać potrzeby swojego organizmu i odżywiać się świadomie. Stosowanie modnych diet z internetu czy podpatrywanie diet znajomych zwykle nie prowadzi do niczego dobrego, bo zbilansowana dieta to „dieta szyta na miarę”.

Jeśli brak Ci czasu lub chęci na samodzielne przygotowywanie posiłków, wypróbuj dietę pudełkową LightBox - Gdańsk, Warszawa, Katowice, Wrocław i ponad 60 miast w Polsce.

 

Kategorie

Ostatnio dodane

Dieta redukcyjna - zasady. O czym pamiętać stosując dietę redukcyjną?
Dieta redukcyjna - zasady. O czym pamiętać stosując dietę...
Dieta odchudzająca - co jeść na diecie odchudzającej?
Dieta odchudzająca - co jeść na diecie odchudzającej?
Dieta bez laktozy - kto powinien ją stosować?
Dieta bez laktozy - kto powinien ją stosować?
Kompulsywne objadanie się
Kompulsywne objadanie się
Dieta wegetariańska i produkty polecane dla wegetarian
Dieta wegetariańska i produkty polecane dla wegetarian

Jaka dieta pudełkowa LightBox najlepiej pasuje do Ciebie?

diets-alt-slim-flex
Slim FLEX
1000 / 1200 / 1500 kcal
od 69 zł/dzień
diets-alt-optimum-flex
Optimum FLEX
2000 / 2500 kcal
od 78 zł/dzień
diets-alt-sport-flex
od 81 zł/dzień
diets-alt-slim
Slim
1000 / 1200 / 1500 kcal
od 58 zł/dzień
diets-alt-optimum
Optimum
1800 / 2000 / 2500 kcal
od 68 zł/dzień
diets-alt-sport
Sport
2500 / 3000 / 4000 kcal
od 72 zł/dzień
diets-alt-no-fish
No Fish
1000 / 1200 / 1500 / 2000 / 2500 kcal
od 58 zł/dzień
diets-alt-vege
Vege
1000 / 1200 / 1500 / 2000 kcal
od 58 zł/dzień
diets-alt-vege-plus-fish
Vege+Fish
1000 / 1200 / 1500 / 2000 kcal
od 58 zł/dzień
diets-alt-lactose-free
Lactose Free
1000 / 1200 / 1500 / 2000 / 2500 kcal
od 62 zł/dzień

Inne artykuły, które mogą Cię zaciekawić

powrót do góry
Wykorzystujemy technologię ciasteczek. Więcej informacji w naszej Polityce Prywatności. OK, lubię ciasteczka