PL | EN

Kontakt: kontakt@lightbox.pl

tel:+48 513 513 661

Pn - Pt od 6:00 do 20:00

Sob od 8:00 do 12:00

Słownik pojęć

 

Słownik podstawowych pojęć związanych z odżywianiem się, dietą i funkcjonowaniem organizmu.


BMI – Body Mass Index
To współczynnik masy ciała, który obliczamy, dzieląc masę ciała podaną w kilogramach przez wzrost podniesiony do kwadratu (podany w metrach). Tu znajdziesz Kalkulator LightBox, który obliczy Twój BMI i pomoże określić, czy Twoja waga jest prawidłowa.

 

CPM – Całkowita Przemiana Materii
To całodobowy wydatek energetyczny człowieka - Dzienne Zapotrzebowanie Energetyczne. Wskaźnik CPM informuje, ile energii (kcal) powinniśmy sobie dostarczać wraz z pożywieniem. Na wielkość Całkowitej Przemiany Materii (CPM) składa się Podstawowa Przemiana Materii (PPM) i Ponadpodstawowa Przemiana Materii (PPPM), czyli ilość energii potrzebnej do wykonywania czynności dnia codziennego, pracy oraz do przyswajania pokarmów. PPPM może stanowić od 30-50% Całkowitej Przemiany Materii. Na PPPM ma wpływ rodzaj wykonywanych w ciągu dnia czynności, czas ich trwania, warunki i wysiłek mięśniowy. W istotny sposób wpływa na ostateczną wielkość CPM.

 

ZE
Zapotrzebowanie Energetyczne (patrz: CPM)

 

WHR (Waist to Hip Ratio)
To stosunek obwodu talii do obwodu bioder, stanowi wskaźnik dystrybucji tkanki tłuszczowej w ciele człowieka i jest wyznacznikiem określającym rodzaj sylwetki (sylwetka w kształcie gruszki bądź jabłka) oraz typ otyłości (otyłość brzuszna bądź pośladkowo-udowa).

 

Makro- i mikroelementy
Makroelementy to pierwiastki, na które zapotrzebowanie w diecie człowieka przekracza 100 mg na dobę. Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Zalicza się do nich: fosfor, wapń, magnez, potas, sód, siarkę, azot, wodór, tlen, węgiel, chlor.  
Mikroelementy to pierwiastki chemiczne występujące w bardzo małych (śladowych) ilościach w organizmach roślinnych i zwierzęcych. U ludzi zapotrzebowanie na te pierwiastki wynosi poniżej 100 mg na dobę. Zalicza się do nich: jod, żelazo, fluor, bor, kobalt, miedź, chrom, cynk, mangan, molibden, selen.
Niedobór lub nadmiar makro- i mikroelementów może prowadzić do zaburzeń fizjologicznych. Składniki mineralne są niezbędne w ustroju do celów budulcowych (szczególnie w tkance kostnej), wchodzą w skład: płynów ustrojowych, niektórych enzymów, związków wysokoenergetycznych itp. Wywierają również wpływ na regulację czynności narządowych i ogólnoustrojowych.

 

Białko
Białko jest związkiem wielkocząsteczkowym zbudowanym z aminokwasów połączonych ze sobą kowalencyjnymi wiązaniami peptydowymi. Istnieje 20 aminokwasów, które tworzą białko w organizmach żywych, a 8 z nich, zwanych niezbędnymi lub endogennymi, zawartych jest głównie w białku pochodzenia zwierzęcego. Białko musi znajdować się w codziennej diecie, jest niezbędne do utrzymania życia. Jest podstawowym elementem budowy wszystkich tkanek ustroju człowieka oraz wielu związków takich jak: enzymy, hormony, przeciwciała. Białko reguluje procesy przemiany materii i wiele funkcji organizmu, zapewniając jego prawidłowe funkcjonowanie. Odpowiednie ilości białka decydują o wzroście i rozwoju człowieka, regeneracji wydalanych lub uszkodzonych tkanek.

 

Tłuszcze
To przede wszystkim źródło energii, ale pełnią w organizmie również wiele innych pożytecznych funkcji. Umożliwiają transport witamin A, D, E i K. Są potrzebne do produkcji rożnych enzymów i hormonów, stanowią klucz do wielu przemian metabolicznych. Wspierają też układ odpornościowy i umożliwiają właściwą pracę mózgu. Problem tylko w tym, by wybierać odpowiednie tłuszcze w odpowiedniej ilości.

  • Tłuszcze nasycone

Występują głównie w tłuszczu pochodzenia zwierzęcego i twardych margarynach. Ich wysokie spożycie jest niezdrowe. Przyczyniają się do otyłości, zwiększenia poziomu złego cholesterolu i ryzyka wystąpienia chorób serca, miażdżycy.

  • Tłuszcze nienasycone

Występują w postaci jednonienasyconych kwasów tłuszczowych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. W skład nienasyconych kwasów tłuszczowych wchodzą NNKT (niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe), które muszą być obecne w diecie, ponieważ organizm ludzki nie potrafi ich sam syntetyzować.
Przy odpowiednim spożyciu mają one pozytywny wpływ na nasz organizm. Obniżają poziom złego cholesterolu i zmniejszają ryzyko wystąpienia chorób serca. Wiele naszych narządów wewnętrznych zbudowanych jest w znacznym stopniu z tłuszczów i potrzebują ich do prawidłowego funkcjonowania. Tłuszcze nienasycone występują w orzechach, rybach, olejach roślinnych, oliwie z oliwek i miękkich margarynach.

  • Tłuszcze trans

Powstają podczas utwardzania olejów roślinnych. Ten proces technologiczny jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle spożywczym. W ten sposób robi się twarde margaryny i tłuszcze, które są w ciasteczkach, wyrobach cukierniczych, frytkach, chipsach, chrupkach, fast foodach, batonikach, a nawet płatkach kukurydzianych.
Dlaczego są niebezpieczne? Powodują szybkie przybieranie na wadze, przesunięcie się tkanki tłuszczowej w rejon brzucha, atakują tkankę mózgu (wpływają na pamięć), zwiększają ryzyko choroby niedokrwiennej serca, są częstą przyczyną cukrzycy. Nawet nieznaczne spożycie tłuszczów w postaci izomerów trans zwiększa ryzyko wystąpienia zawału serca w znacznie większym stopniu niż spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych.

 

Węglowodany
Są niezbędne do prawidłowego przebiegu przemian biochemicznych w organizmie, m.in. przemian kwasów tłuszczowych i aminokwasów. W przypadku braku lub niedostatecznej ilości węglowodanów w diecie dochodzi do nieprawidłowego spalania kwasów tłuszczowych i powstawania ciał ketonowych zakwaszających ustrój. Dlatego mówi się, że "tłuszcze spalają się w ogniu węglowodanów". Z punktu widzenia fizjologii żywienia najkorzystniejszą formą węglowodanów są węglowodany złożone, a szczególnie skrobia, występująca w pełnych zbożach (np. mące razowej, w brązowym ryżu), grochu, fasoli i soczewicy oraz w ziemniakach. Można jeść je wszystkie z pełną świadomością, że odżywią nas dobrze i zapewnią nam energię uwalnianą w sposób kontrolowany i stopniowy oraz korzystnie wpłyną na ogólne samopoczucie.

 

Metabolizm
To przemiana materii, czyli całokształt przemian biochemicznych i związanych z nimi przemian energetycznych w organizmie. Przemiany te stanowią podstawę do zachodzenia wszystkich procesów życiowych organizmu. Patrz: CPM.

 

Kalorie
Jednostki energii cieplnej. Określenie ilości kalorii w produktach żywnościowych wyraża ilość energii, którą przeciętnie przyswaja ludzki organizm przy spożyciu takiego produktu.

 

Cholesterol
Jest wytwarzany głównie w wątrobie z kwasów tłuszczowych nasyconych, a ponadto dostarczamy go w pożywieniu. Pełni wiele pożytecznych funkcji – wchodzi w skład błon komórkowych, służy do produkcji hormonów, np. płciowych czy sterydowych. Do prawidłowego funkcjonowania wszystkich narządów wystarcza tyle cholesterolu, ile organizm wyprodukuje sam. Jego stały nadmiar stopniowo odkłada się w ściankach naczyń tętniczych, prowadząc do miażdżycy. Ograniczając spożycie kwasów tłuszczowych nasyconych i cholesterolu pokarmowego, możemy ten poziom znacznie obniżyć. Dzienna dawka cholesterolu nie powinna u zdrowych osób przekraczać 300 mg.

X
Zamów dietę LightBox Optimum, No Fish lub Vege dziś do godz. 13:00, a już jutro otrzymasz pierwszy zestaw. Zapraszamy!
X Zamknij
Ta strona wykorzystuje pliki cookies w celach statystycznych, reklamowych, a przede wszystkim, aby ułatwić korzystanie z naszego serwisu. Możesz je wyłączyć lub zmienić ustawienia służące do obsługi cookies w przeglądarce internetowej. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookies. Więcej o plikach cookies tutaj.